Mnemotechniki: zapamiętaj, przypomnij sobie, wróć po czasie

Dobierz sposób do tego, co chcesz zapamiętać

Lista słów, kolejność pojęć i wyjaśnienie trudnego zagadnienia wymagają nieco innej pracy. Mnemotechniki mogą pomóc połączyć nową informację z obrazem, miejscem lub skojarzeniem. Kiedy zależy Ci na pamiętaniu jej przez dłuższy czas, spróbuj też odtworzyć ją bez podpowiedzi i wróć do niej po przerwie.

Obraz i miejsce: pałac pamięci

Wybierz dobrze znaną trasę i umieść kolejne informacje w wyraźnych punktach tej trasy. Potem przejdź ją w myślach, by odtworzyć listę lub kolejność. Metaanaliza badań nad metodą loci wskazała korzyść w zadaniach pamięciowych. Autorzy zwrócili uwagę na ograniczenia jakości badań; wynik nie oznacza, że pałac pamięci poprawia każdą umiejętność poznawczą.

Skojarzenie: słowa i terminy

Nowe słowo łatwiej przywołać, gdy połączysz je z konkretnym obrazem lub znajomym słowem. W dwóch badaniach uczniów klasy IV metoda słowa kluczowego ułatwiała naukę nowego słownictwa. Warto sprawdzać ją właśnie na takim materiale; nie zastąpi wyjaśnienia znaczenia ani ćwiczenia użycia słowa w nowym kontekście.

Przypominanie i powtórki: utrzymanie wiedzy

Po nauce odłóż notatki i spróbuj samodzielnie wypisać lub powiedzieć, co pamiętasz. Następnie sprawdź odpowiedź i skoryguj błędy. Metaanaliza badań szkolnych wskazuje, że takie testowanie się może wspierać uczenie się. Metaanaliza powtórek pokazuje korzyść z rozłożenia prób przypominania w czasie. Nie ma jednego harmonogramu odstępów, który byłby najlepszy dla każdego materiału i celu.

Wypróbuj metodę, potem sprawdź efekt

1. Wybierz nieduży zestaw informacji, które chcesz zapamiętać, na przykład terminy z jednego tematu.
2. Połącz je z miejscami lub skojarzeniami i odtwórz bez patrzenia w notatki.
3. Sprawdź pomyłki. Wróć do zestawu po przerwie i ponownie spróbuj go odtworzyć.
4. Jeśli uczysz się zagadnienia, zadaj sobie także pytanie wymagające wyjaśnienia lub zastosowania wiedzy. Odtworzenie samej listy tego nie sprawdza.

Na stronie Testy pamięci znajdziesz trzy krótkie ćwiczenia: cyfry, listę słów i pary skojarzeń. Pokazują wynik w konkretnych zadaniach. Nie służą do diagnozowania ogólnej sprawności pamięci.

Praktyka Rafała Wieszczyckiego

Od 2007 roku prowadzę trening pamięci i szybkiego czytania. Na studiach sam używałem mnemotechnik, zaczynając od zapamiętywania imion i nazwisk, a później terminów oraz definicji. Na tej stronie pokazuję techniki jako narzędzia do wypróbowania na własnym materiale. Badania pomagają określić, kiedy mają sens i gdzie kończą się uzasadnione wnioski.